مقدمه ای بر تحلیل آینده پژوهی اسلامی و غربی - اندیشکده روابط بین الملل
خبر های داغ
enarfa

مقدمه ای بر تحلیل آینده پژوهی اسلامی و غربی

اندیشکده روابط بین الملل: با آن که می توان آینده اندیشی را اشتغال دایمی انسانها در طول تاریخ دانست،اما آینده اندیشی به مثابه یک رشته علمی،آن گونه که در غرب مطرح و ادعا شده است،مولود عصرروشنگری و ثمره مدرنیته است.

با این حال ،معتقدیم که مبانی فکری قوی و قابل اتکایی در منابع اسلامی و فرهنگ غنی ما وجود دارد که می تواند مبانی منسجمی را برای نوعی مکتب آینده گرایی اسلامی-ایرانی عرضه دارد.در هر صورت دغدغه انسانها و جوامع نسبت به آینده و تلاش برای کنکاش درباره آن پدیده ای غربی نیست.زیرا برای هر جامعه ای آینده اهمیت ذاتی خود را دارد و در عین حال آینده هر جامعه ای مختص به خود آن بوده و کاملا به شرایط اجتماعی،سیاسی ، فرهنگی و اقتصادی آن جامعه بستگی دارد.بنابراین ساختن فرمولی واحد برای همه تمدنها به نوعی بدفهمی مساله و اشتباهی جبران ناپذیر است.

اما در عرصه علمی و مجامع تخصصی رشته ای به مانند آینده پژوهی اصول ،مبانی و روش های خاص خود را دارد که فهم صحیح آنها برای هر شخص و جامعه ای که بدنبال ساختن آینده مطلوب خود می باشد ، اجتناب ناپذیر است.به نظر نگارنده ،بهترین راه فهم صحیح این رشته در اولین گام،مطالعه آینده پژوهان غربی و تحلیل نظرات آن ها به عنوان خاستگاه علمی وعملی دانش نوین آینده پژوهی می باشد.فهم درست این نظرات و مقایسه آن ها با دیدگاههای آینده پژوهانمسلمان،ما را در فهم این رشته به مثابه یک راه حل کارآمد برای مشکلات خاص جوامع اسلامی، کمک می کند و چشم انداز مطلوبی را برای آینده جوامع اسلامی ،به طور کلی و کشور خودمان بطور خاص فراهم می کند.چنین مقایسه ای بین اندیشه های متفکران غربی و اسلامی از یک طرف دغدغه ها و مسایل مشترکی را نشان می دهد و از طرف دیگر تفاوتهای اساسی دو دیدگاه را در درک مسایل و راه حلهای پیشنهادی مشخص می سازد.متاسفانه پژوهشهای انجام و منتشر شده توسط متفکران اسلامی بسیار کمتر از اندیشمندان غربی است و حتی بیشتر این پژوهش ها نیز به دلیل فقدان الگوی بومی اسلامی و یا عدم توجه به این گونه مباحث در قالب چارچوب و الگوهای رویکرد غربی صورت گرفته است.

جوامع مسلمان بطور عام و جامعه اسلامی ایرانی به طور خاص باید به اهمیت تفکر علمی در مورد آینده واقف شوند و دریابند که اگر می خواهند به بازیگرانی تعیین کننده در سطح جهانی تبدیل شوند و صرفا پیرو جوامع غربی نباشند،باید خود آینده خویش را ترسیم کنند و برای تحقق آن بکوشند.

از طریق آینده پژوهی این مسیر تسهیل شده و می توان شرایط فعلی خود را درست شناخت و به نقاط ضعف و قوت خود آگاه شد و با طرح الگویی بومی راه حل مناسب را برای تحقق آینده مطلوب یافت.

درباره سیدعبد المجید زواری

مدیر اندیشکده روابط بین الملل، مدیر موسسه مطالعاتی احیا صنایع نرم ، مدرس دانشگاه آزاد ، دانشجوی دکتری روابط بین الملل، روزنامه نگار و تحلیل گر مسایل بین الملل اینستاگرام: https://www.instagram.com/majidzavari/ توییتر: @MajidZavari تلگرام: Majid. Zavari

دیدگاهتان را ثبت کنید

bigtheme